Ceramika w rozumieniu tradycyjnym są to tworzywa/wyroby otrzymywane w wyniku wypalenia odpowiednio uformowanej gliny. Nazwa tych wyrobów wywodzi się z greckiego wyrażenia (keramikos) oznaczającego działanie ognia. Obecnie jako ceramike rozumie się wszystkie tworzywa/wyroby nieorganiczno - niemetaliczne, w trakcie otrzymywania których istotnym procesem jest obróbka cieplna np. spiekanie lub prażenie.

Klasyczny proces produkcji wyrobów ceramicznych polega na dokładnym wymieszaniu odpowiednich surowców , zaformowaniu, wysuszeniu i wypaleniu (jednokrotnym lub wielokrotnym). Proces wypalania odbywa się w piecach: tunelowych, komorowych (ceramika budowlana, sanitarna itp.) oraz w piecach grafitowych i innych, często o kontrolowanej atmosferze wypalania (ceramika specjalna). Temperatura wypalania mieści się w zakresie od 900°C (ceramika budowlana) do 2000°C (ceramika węglikowa). W wysokich temperaturach zachodzi zjawisko spiekania, przejawiające się uzyskaniem czerepu o gęstości bliskiej gęstości teoretycznej. Niektóre wyroby ceramiczne po wypaleniu pokrywa się szkliwem.

Ceramika znajduje zastosowanie w różnych dziedzinach gospodarki, np. w budownictwie, elektronice, hutnictwie a także w przemyśle kosmicznym itp.

Ceramika architektoniczna - wyroby ceramiczne stosowane w budownictwie do wykańczania powierzchni zewnętrznych lub wewnętrznych. Najczęściej używane są cegły i kształtki (np. cegły o specjalnie profilowanej jednej z powierzchni, najczęściej główce) glazurowane, płytki ścienne do licowania, płytki posadzkowe, terakota, majolika itp. Wyroby ceramiczne do otrzymania dekoracyjnej formy powierzchni obiektów stosowane były już w starożytności:

• starożytny Egipt - stosowane sporadycznie, do obramowania otworu wejściowego w piramidzie schodkowej w Sakkara, do zdobienia powierzchni, np. rezydencja faraona Amenhotepa (Amenofisa) w Tell-el-Amana - ok. 1500 r. p.n.e.
• Mezopotamia - często stosowano glazurowane cegły do dekorowania ścian, np. pałace Warka (ok. 3000 r. p.n.e.), Nimrud i Khorsabad (IX - VIII w. p.n.e.). Oprócz cegieł w Mezopotamii stosowano do dekoracji figury ludzi i zwierząt wykonane z glazurowanej ceramiki np. Święta Ulica w Babilonie z Bramą Isztar, prowadząca do świątyni Marduka - z VI w. p.n.e. Ulica prowadzi pomiędzy murami o wysokości 7,0 m wyłożonymi glazurowaną na niebiesko (kolor lazurowy) cegłą z wkomponowanymi co 2,0 m wizerunkami 60 lwów. Lwy o wysokości 2,0 m kroczą w kierunku bramy. (Rekonstrukcja bramy eksponowana jest w Muzeum Pergamońskim w Berlinie)
• Persja - wzorowano się na ceramice Babilonu, ceramikę stosowano do dekoracji, np. fryz w pałacu Dariusza I (ok. 470 r. p.n.e.)
• starożytna Grecja - czasem używano glazurowanej cegły, częściej terakoty w postaci płytek (akroterion) lub figur
• Etruria i starożytny Rzym - stosowano przede wszystkim terakotę do zdobienia fryzów, powierzchni ścian i podłóg w świątyniach, domach majętnych obywateli. Zachowały się także obiekty budowane z cegły i terakoty (świątynia Rediculusa, grobowce przy Via Appia w Rzymie)
• prekolumbijska Ameryka - wyroby do dekoracji z płytek pokrytych polichromią najczęściej w geometryczne wzory
• tereny Islamu - w okresie średniowiecza teren od Persji, przez Azję Mniejszą, Egipt, północną Afrykę do południowej Hiszpanii - stosowano płytki glazurowane do licowania powierzchni wielu obiektów, takich jak meczety, grobowce, pałace, medresy. Płytkami pokrywano powierzchnie ścian, kopuł, zdobiono portale, minarety. Pokrywano powierzchnie wewnętrzne i zewnętrzne. Stosowano płytki i kształtki zdobione wytłaczanymi wzorami, rzeźbione, malowane farbami opalizującymi w kolorze złota, stosowano technikę sgraffito, inkrustacji. Elementy układane były w różne ornamenty geometryczne, roślinne. Używano także terakoty.
• Europa - w architekturze gotyku jest elementem stosowanym w postaci cegieł, kształtek i płytek w budowlach przede wszystim z cegły. Stosowano także terakotę wycinaną. W okresie renesansu - używano przede wszystkim płytek (majolika, fajans) do licowania ścian, układania posadzek, zdobienia portali, obramowania otworów, fryzów, ołtarzy itp. Ceramikę do zdobienia powierzchni stosuje się do dnia dzisiejszego.

Ceramiczne warstwy antybalistyczne - służą do ochrony sprzętu wojskowego i innych obiektów specjalnych przed działaniem czynnika niszczącego. Ze względu na rozwój technik wykrywania i zwalczania przeciwnika, wzrasta niebezpieczeństwo przebicia amunicją, dotychczas stosowanych opancerzeń. Ponadto coraz częściej dąży się do redukowania masy pojazdów bojowych ze względu na możliwość ich szybkiego transportu powietrznego, stającego się obecnie wymogiem taktycznym. Z uwagi na to, grube monolityczne pancerze stalowe stają się pomału przeszłością. Obecnie dużą uwagę zwraca się na możliwość wykorzystania tworzyw kompozytowych do budowy nowoczesnych pancerzy, zwłaszcza z zastosowaniem jako głównej warstwy ceramiki konstrukcyjnej, z uwagi na jej dużą twardość w powiązaniu z niską gęstością. Rolą warstwy ceramiki jest rozproszenie i pochłonięcie energii pocisku, w trakcie jej fragmentacji. Oprócz tego istotną cechą ceramicznych warstw ochronnych jest zmiana toru wnikania pocisku podczas ich przebijania. Zmiana kierunku penetracji pocisku w przebijanej ceramice jest podstawą do takiego sposobu zaprojektowania war­stwy lub kilku warstw ceramicznych w konstrukcji pancerza kompozytowego, aby móc skutecznie rozproszyć energię ki­netyczną pocisków przeciwpancernych. Stwierdzono również, iż nie tylko grubość danego rodzaju ceramiki ma istotny wpływ na jej zdolność ochron­ną, ale i to, czy ceramika o danej grubości jest monolitem, czy skła­da się z kilku oddzielnych płytek. Kilka płytek ceramicznych, stykających się ze sobą, stanowi moduł ochronny mniej skuteczny niż jedna płyta ceramiczna o łącznej grubości tych płytek. Jest to ważny szczegół technologiczny, ponieważ wyni­ka z niego, że pancerz służący do ochrony przed pociskami o wysokiej energii powinien zawierać jedynie płytki ceramiczne o dużej grubości i powierzchni. Powyższe spostrzeżenia stały się przesłanką do podjęcia prac nad gradientowymi warstwami ochronnymi. Wstępnie przeprowadzone testy wydają się potwierdzać słuszność tego rozwiązania.